Mauk is mokerslag

Lang geleden dat ik nog eens werd omvergeblazen door een roman. De laatste keer was bij het lezen van ‘Mijn lieve gunsteling’, meesterwerk van Lucas Rijneveld (toen nog Marieke). Dat boek heb ik toen letterlijk de hoek van de kamer in gekieperd, om er daarna weer op mijn knieën naartoe te kruipen en er opnieuw in te verdwijnen. Maar kijk, je kan altijd blijven hopen dat het je nog eens overkomt. En zo geschiede, ‘Mauk’ werd de beloning voor het lange wachten.

Mauk is zesenzeventig en door ziekte aan bed gekluisterd. Hij blikt terug op zijn leven, of beter: naar hoe zijn verbeelding hem hielp te overleven. Het wordt snel duidelijk dat hij als kind een zwaar trauma opliep, en dat hier een belangrijke rol voor zijn vader is weggelegd. Maar de reden hiervoor krijg je als lezer niet zomaar cadeau. Dat vergt wat inspanning, en goed opletten dat je niets mist. Jan Vantoortelboom serveert een ingenieus gecomponeerde roman, wat het tot een uitdaging voor de lezer maakt. Een goed evenwicht tussen inleving en afstand bewaren helpt om dit complexe levensverhaal te reconstrueren.

‘De nacht bestaat om het duister wakker te houden’. Even halt houden en uit het boek stappen. Adem diep in en lees mondjesmaat verder. Er volgen nog wel meer van die rake uitspraken, verpakt in fraai geformuleerde zinnen. Wanneer Mauk het over drie dwalingen heeft, laat dat dan even bezinken, wees niet te gretig om de rest te consumeren. Voor je het weet zijn de 188 pagina’s op en heb je spijt dat je te (lees)gulzig bent geweest. Met geduld, zelfs een beetje traagheid, ben je helemaal mee en vergroot je je leesplezier.

‘Mauk’ lezen was voor mij regelmatig een mokerslag incasseren, en elke keer weer hongerig naar meer overeind krabbelen. Als het nog niet duidelijk was: dit is een meesterwerk, literatuur van de allerhoogste boekenplank (intussen ook bekroond met de Boekenbon Literatuurprijs 2023!).

Mauk, Jan Vantoortelboom, uitgeverij Atlas Contact